Смогу рассказать о том, что случилось, на частых глаголах с особым прошедшим: մոռացա, գտա, իջա, եղա, դարձա, թողեցի, կորցրի.
Особое прошедшее: три группы
Аорист
Употребление — то же, что у аориста в A1: одно событие. Новое — основа. Все формы — в таблице выше.
Группа 1: -անալ / -ենալ → -ացա / -եցա: մոռանալ → մոռացա. У трёх глаголов меняется смысл: իմացա — «узнал» (а գիտեի — «знал»), կարողացա — «смог, удалось» (а կարող էի — «мог»), ունեցա — «у меня появился» (а ունեի — «у меня был»). Исключение: լվանալ → լվացի.
Группа 2: глаголы на -նել теряют -ն-: իջնել → իջա, գտնել → գտա, ընկնել → ընկա.
Группа 3 — учим словом: լինել → եղա, դառնալ → դարձա, տանել → տարա; դնել → դրեցի, թողնել → թողեցի; -ցնել → -ցրի: վերցրի, հարցրի, կորցրի (он — վերցրեց).
Отрицание слитно: չմոռացա, չգտա, չեղավ. В դարձա пишется ձ, а слышится как ց.
Так неправильно:
• NOT «մոռանացի» → մոռացա.
• NOT «գտնեցի» → գտա.
• NOT «լինեցի» → եղա.
• NOT «վերցնեցի» → վերցրի.
• NOT «լվացա» → լվացի.
Аорист: три группы
В первой строке — образец из A1. Окончания групп 1–2 и половины группы 3: -ա, -ար, -ավ, -անք, -աք, -ան. В последней строке группы 1 — исключение: լվանալ → լվացի (окончания -ի, как у ասացի).
| Группа 1: -անալ → -ացա | Группа 2: -նել → без -ն- | Группа 3: другая основа |
|---|---|---|
| արթնանալ → արթնացա | տեսնել → տեսա | գալ → եկա |
| մոռանալ → մոռացա | իջնել → իջա | լինել → եղա |
| իմանալ → իմացա | հասնել → հասա | դառնալ → դարձա |
| կարողանալ → կարողացա | գտնել → գտա | տանել → տարա |
| ունենալ → ունեցա | անցնել → անցա | դնել → դրեցի |
| մեծանալ → մեծացա | հագնել → հագա | թողնել → թողեցի |
| ծանոթանալ → ծանոթացա | առնել → առա | վերցնել → վերցրի |
| վերջանալ → վերջացավ | ընկնել → ընկա | հարցնել → հարցրի |
| լվանալ → լվացի | — | կորցնել → կորցրի |
Конспект урока
Аорист
Употребление — то же, что у аориста в A1: одно событие. Новое — основа. Все формы — в таблице выше.
Группа 1: -անալ / -ենալ → -ացա / -եցա: մոռանալ → մոռացա. У трёх глаголов меняется смысл: իմացա — «узнал» (а գիտեի — «знал»), կարողացա — «смог, удалось» (а կարող էի — «мог»), ունեցա — «у меня появился» (а ունեի — «у меня был»). Исключение: լվանալ → լվացի.
Группа 2: глаголы на -նել теряют -ն-: իջնել → իջա, գտնել → գտա, ընկնել → ընկա.
Группа 3 — учим словом: լինել → եղա, դառնալ → դարձա, տանել → տարա; դնել → դրեցի, թողնել → թողեցի; -ցնել → -ցրի: վերցրի, հարցրի, կորցրի (он — վերցրեց).
Отрицание слитно: չմոռացա, չգտա, չեղավ. В դարձա пишется ձ, а слышится как ց.
Так неправильно:
• NOT «մոռանացի» → մոռացա.
• NOT «գտնեցի» → գտա.
• NOT «լինեցի» → եղա.
• NOT «վերցնեցի» → վերցրի.
• NOT «լվացա» → լվացի.