Смогу спросить, можно ли что-то сделать, и сказать, что можно, а чего нельзя, — Կարելի՞ է նստել։ Այստեղ չի կարելի կանգնել, — и пойму правила в больнице и аптеке.
Можно и нельзя
Можно и нельзя: կարելի է, չի կարելի
Зачем: сказать, что можно и чего нельзя всем и всегда — в больнице, в аптеке, у врача, — и спросить разрешения.
Կարելի է + начальная форма глагола — «можно»: Այգում կարելի է զբոսնել։ Չի կարելի + начальная форма — «нельзя»: Ավտոբուսում չի կարելի ծխել։ Знакомое Կարելի՞ է … — это вопрос: знак ՞ над словом, о котором спрашивают.
Форма не меняется по лицам (не «չենք կարելի»); кому можно или нельзя — добавьте дательный: Երեխային չի կարելի սուրճ խմել։ Отрицание — только չի перед կարելի. Порядок свободный: Այստեղ չի կարելի կանգնել = Այստեղ կանգնել չի կարելի.
Та же схема (начальная форма, одна форма для всех) — у знакомого պետք է («надо»); но его отрицание другое: պետք չէ («не надо»), а у կարելի — только չի կարելի. Не путайте: Մի՛ ծխեք — запрет тем, к кому обращаются; Չի կարելի ծխել — правило для всех.
Так неправильно:
• NOT «Կարելի չէ սպասել» → Չի կարելի սպասել
• NOT «Կարելի է ծխում» → Կարելի է ծխել
Пишется ≠ звучит: в հարբուխ пишется բ, а после ր звучит как փ.
Можно и нельзя
После каждого слова — начальная форма глагола. Форма не меняется по лицам; кому — дательным: Երեխային չի կարելի։
| Слово | Значение | Пример |
|---|---|---|
| Կարելի է | можно | Ամռանը կարելի է ուշ քնել։ |
| Չի կարելի | нельзя | Մետրոյում չի կարելի ուտել։ |
| Կարելի՞ է | можно ли? | Կարելի՞ է հարց տալ։ |
| Պետք է | надо (A1) | Պետք է շատ քայլել։ |
| Պետք չէ | не надо (A1) | Պետք չէ շտապել։ |
Конспект урока
Можно и нельзя: կարելի է, չի կարելի
Зачем: сказать, что можно и чего нельзя всем и всегда — в больнице, в аптеке, у врача, — и спросить разрешения.
Կարելի է + начальная форма глагола — «можно»: Այգում կարելի է զբոսնել։ Չի կարելի + начальная форма — «нельзя»: Ավտոբուսում չի կարելի ծխել։ Знакомое Կարելի՞ է … — это вопрос: знак ՞ над словом, о котором спрашивают.
Форма не меняется по лицам (не «չենք կարելի»); кому можно или нельзя — добавьте дательный: Երեխային չի կարելի սուրճ խմել։ Отрицание — только չի перед կարելի. Порядок свободный: Այստեղ չի կարելի կանգնել = Այստեղ կանգնել չի կարելի.
Та же схема (начальная форма, одна форма для всех) — у знакомого պետք է («надо»); но его отрицание другое: պետք չէ («не надо»), а у կարելի — только չի կարելի. Не путайте: Մի՛ ծխեք — запрет тем, к кому обращаются; Չի կարելի ծխել — правило для всех.
Так неправильно:
• NOT «Կարելի չէ սպասել» → Չի կարելի սպասել
• NOT «Կարելի է ծխում» → Կարելի է ծխել
Пишется ≠ звучит: в հարբուխ пишется բ, а после ր звучит как փ.