Скажу «никто не пришёл», «я ничего не купил», «каждая семья отмечает Навруз» и расскажу о праздниках и обычаях махалли.
Никто, ничего, каждый
hech и har
Чтобы сказать «никто», «ничего», «никуда», перед kim и qayer ставят hech: hech kim, hech qayerga. «Ничего» — hech narsa (narsa — «вещь»; говорят и hech nima). Глагол при этом отрицательный — как в русском «никто не пришёл»: Hech kim kelmadi.
Падеж ставится на второе слово, как у kim и qayer: hech kimni — никого, hech kimga — никому, hech kimdan — ни у кого, hech kim bilan — ни с кем, hech qayerda — нигде, hech qayerga — никуда. Hech qachon вы уже знаете.
«Каждый» — har bir и слово в единственном числе: har bir oila. har kim — «каждый человек, всякий». «Все» — hamma, и у него тоже есть падежи: hammaga — всем, hammani — всех.
«Кроме» — -dan boshqa или -dan tashqari: Sevaradan boshqa hamma uyda edi. Nondan tashqari meva ham oldik.
Так неправильно:
• ×Hech kim keldi → Hech kim kelmadi
• ×Men hech kim koʻrmadim → Men hech kimni koʻrmadim
• ×har bir oilalar → har bir oila
• ×Sevara boshqa hamma uyda edi → Sevaradan boshqa…
hech- и har-
С hech глагол всегда отрицательный.
| Вопрос | с hech · с har | По-русски |
|---|---|---|
| kim | hech kim · hech kimni · hech kimga · hech kimdan | никто · никого · никому · ни у кого |
| nima | hech narsa · hech nima | ничего |
| qayer | hech qayerga · hech qayerda | никуда · нигде |
| qachon | hech qachon | никогда |
| — | har bir + слово | каждый, каждая |
| — | har kim | каждый человек |
| — | hamma · hammaga · hammani | все · всем · всех |
Конспект урока
hech и har
Чтобы сказать «никто», «ничего», «никуда», перед kim и qayer ставят hech: hech kim, hech qayerga. «Ничего» — hech narsa (narsa — «вещь»; говорят и hech nima). Глагол при этом отрицательный — как в русском «никто не пришёл»: Hech kim kelmadi.
Падеж ставится на второе слово, как у kim и qayer: hech kimni — никого, hech kimga — никому, hech kimdan — ни у кого, hech kim bilan — ни с кем, hech qayerda — нигде, hech qayerga — никуда. Hech qachon вы уже знаете.
«Каждый» — har bir и слово в единственном числе: har bir oila. har kim — «каждый человек, всякий». «Все» — hamma, и у него тоже есть падежи: hammaga — всем, hammani — всех.
«Кроме» — -dan boshqa или -dan tashqari: Sevaradan boshqa hamma uyda edi. Nondan tashqari meva ham oldik.
Так неправильно:
• ×Hech kim keldi → Hech kim kelmadi
• ×Men hech kim koʻrmadim → Men hech kimni koʻrmadim
• ×har bir oilalar → har bir oila
• ×Sevara boshqa hamma uyda edi → Sevaradan boshqa…