Смогу сказать, что у меня болит, спросить об этом другого и дать или понять совет: что надо сделать.
Денсаулық: что болит и что надо делать
Денсаулық: что болит и что надо делать
Зачем: сказать, что у вас болит, и понять совет — что надо сделать.
«У меня болит ухо» по-казахски — «болит моё ухо»: часть тела с окончанием «мой, твой, ваш, его» + ауырады. Глагол всегда в третьем лице.
• Құлағым ауырады. — У меня болит ухо.
• Көзің ауыра ма? Асхаттың аяғы ауырады.
• Не болит — ауырмайды; болело вчера — ауырды.
Прямо сейчас — готовой фразой: Тісім ауырып тұр. Қатты — «сильно» (вы знаете қаттырақ).
Запомните формы: мұрын → мұрным, ауыз → аузым (гласный выпадает); құлақ → құлағым, аяқ → аяғым, жүрек → жүрегім, тамақ → тамағым. Тамақ — и «еда», и «горло».
Ещё два слова на узнавание: мойын — шея, саусақ — палец.
«Надо» — словарная форма на -у + керек: Көп жүру керек. — Надо много ходить. «Не надо» — керек емес.
«Мне, тебе, вам надо» — к форме на -у добавьте окончание «мой, твой, ваш»: менің жазуым керек, сенің күтуің керек, сіздің сөйлеуіңіз керек.
Так неправильно:
• ׫Менде тіс ауырады» → Тісім ауырады.
• ׫Мен жазу керекпін» → Менің жазуым керек.
У кого что болит
Окончание — по владельцу, глагол — всегда в третьем лице.
| Чьё | Часть тела | Пример |
|---|---|---|
| менің | тісім | Тісім ауырады. |
| сенің | құлағың | Құлағың ауыра ма? |
| сіздің | көзіңіз | Көзіңіз ауыра ма? |
| оның | аяғы | Оның аяғы ауырады. |
Надо: вообще и кому именно
Твёрдое слово — -уым, -уың, -уыңыз; мягкое — -уім, -уің, -уіңіз.
| Кому | Форма | Пример |
|---|---|---|
| вообще | -у керек | Күнде жеміс жеу керек. |
| мне | -уым / -уім | Менің ұйықтауым керек. |
| тебе | -уың / -уің | Сенің сабақ оқуың керек. |
| вам | -уыңыз / -уіңіз | Сіздің үйде болуыңыз керек. |
Конспект урока
Денсаулық: что болит и что надо делать
Зачем: сказать, что у вас болит, и понять совет — что надо сделать.
«У меня болит ухо» по-казахски — «болит моё ухо»: часть тела с окончанием «мой, твой, ваш, его» + ауырады. Глагол всегда в третьем лице.
• Құлағым ауырады. — У меня болит ухо.
• Көзің ауыра ма? Асхаттың аяғы ауырады.
• Не болит — ауырмайды; болело вчера — ауырды.
Прямо сейчас — готовой фразой: Тісім ауырып тұр. Қатты — «сильно» (вы знаете қаттырақ).
Запомните формы: мұрын → мұрным, ауыз → аузым (гласный выпадает); құлақ → құлағым, аяқ → аяғым, жүрек → жүрегім, тамақ → тамағым. Тамақ — и «еда», и «горло».
Ещё два слова на узнавание: мойын — шея, саусақ — палец.
«Надо» — словарная форма на -у + керек: Көп жүру керек. — Надо много ходить. «Не надо» — керек емес.
«Мне, тебе, вам надо» — к форме на -у добавьте окончание «мой, твой, ваш»: менің жазуым керек, сенің күтуің керек, сіздің сөйлеуіңіз керек.
Так неправильно:
• ׫Менде тіс ауырады» → Тісім ауырады.
• ׫Мен жазу керекпін» → Менің жазуым керек.