Pepelen
← Казахский: с нуля до A1

A1

Урок 2. Жүзе аламын: могу и умею (-а алу)

Смогу сказать, что умею и чего не умею, что смог и чего не смог сделать, — и спросить об этом собеседника.

1 / 16

Жүзе аламын: могу, умею

Жүзе аламын: могу, умею

Зачем: сказать, что вы умеете и можете, чего не можете и чего не смогли, — и спросить об этом. Как построить. Возьмите форму настоящего времени и снимите личное окончание: жаза-мын → жаза, тыңдай-мын → тыңдай, оқи-мын → оқи. После неё поставьте глагол алу в нужном лице и времени: • Мен жаза аламын. — Я умею (могу) писать. • Сен тыңдай аласың. Ол оқи алады. «Не могу» — отрицание в глаголе алу: жаза алмаймын, тыңдай алмайсыз, оқи алмайды. О прошлом — алу в прошедшем времени: жаза алдым — я смог написать; оқи алмадым — не смог прочитать. Вопрос — с частицей в конце: Сіз жаза аласыз ба? О нём, о ней: Ол жаза ала ма? Мүмкін — «возможно, может быть»; после него запятая: Мүмкін, бүгін жаза аламын. Так неправильно: • ׫Мен жүзу аламын» → жүзе аламын: не словарная форма. • ׫Мен жүземін аламын» → личное окончание только у алу. • ׫Жүзе аламын емес» → жүзе алмаймын.
Первое слово формы

Форма «я делаю» без личного окончания.

Я делаюПервое слово формы
тұрамынтұра
көремінкөре
тыңдаймынтыңдай
оқимыноқи
Глагол алу: могу, не могу, смог, не смог

Первое слово не меняется: жаза, оқи, тыңдай.

Лицомогуне могусмогне смог
менжаза аламынжаза алмаймынжаза алдымжаза алмадым
сеналасыңалмайсыңалдыңалмадың
сізаласызалмайсызалдыңызалмадыңыз
олаладыалмайдыалдыалмады
бізаламызалмаймызалдықалмадық
сендераласыңдаралмайсыңдаралдыңдаралмадыңдар
Конспект урока
Жүзе аламын: могу, умею
Зачем: сказать, что вы умеете и можете, чего не можете и чего не смогли, — и спросить об этом. Как построить. Возьмите форму настоящего времени и снимите личное окончание: жаза-мын → жаза, тыңдай-мын → тыңдай, оқи-мын → оқи. После неё поставьте глагол алу в нужном лице и времени: • Мен жаза аламын. — Я умею (могу) писать. • Сен тыңдай аласың. Ол оқи алады. «Не могу» — отрицание в глаголе алу: жаза алмаймын, тыңдай алмайсыз, оқи алмайды. О прошлом — алу в прошедшем времени: жаза алдым — я смог написать; оқи алмадым — не смог прочитать. Вопрос — с частицей в конце: Сіз жаза аласыз ба? О нём, о ней: Ол жаза ала ма? Мүмкін — «возможно, может быть»; после него запятая: Мүмкін, бүгін жаза аламын. Так неправильно: • ׫Мен жүзу аламын» → жүзе аламын: не словарная форма. • ׫Мен жүземін аламын» → личное окончание только у алу. • ׫Жүзе аламын емес» → жүзе алмаймын.