Смогу сказать, чего ещё не было и чего не было никогда, спросить, сделано ли уже, и объяснить, что ещё болит: hələ gəlməyib, heç olmamışam, sağalıbmı?
Ещё не, уже, никогда
Ещё не, уже, никогда
Чего до сих пор не было — тоже перфект. hələ + отрицание — «ещё не»: Hələ yatmamışam. artıq — «уже»: Artıq yatmışam; с отрицанием — «уже не»: Artıq ağrımır. hələ с утверждением — «всё ещё»: Başım hələ ağrıyır. heç + отрицание — «никогда не»: Heç Şəkidə olmamışam.
1-е и 2-е лицо: основа + -ma / -mə + -mış + окончание: gəlməmişəm, almamışıq; перед s буква ş выпадает: gəlməmisən; в речи 2-е лицо бывает и на -ıb: gəlməyibsən (засчитывается). 3-е лицо: -mayıb / -məyib — после ma / mə всегда вставная y: gəlməyib, oxumayıb; мн. ч. — gəlməyiblər. Все формы — в таблице выше.
Вопрос — интонацией или -mı слитно в самом конце: Gəlmisən? Gəlmisənmi? Gəlibmi? Ответ: Bəli, almışam. / Xeyr, hələ almamışam.
Так неправильно:
• ×O gəlməmiş → O gəlməyib
• ×gəlməmişsən → gəlməmisən
• ×Mən heç Şəkidə olmuşam → Mən heç Şəkidə olmamışam («никогда» требует отрицания)
• ×Gəlmisən mi? → Gəlmisənmi?
Перфект: «−» и «?»
В вопросе можно и без -mı — одной интонацией: Gəlmisən?
| Лицо | «−» | «?» |
|---|---|---|
| mən | gəlməmişəm | gəlmişəmmi? |
| sən | gəlməmisən | gəlmisənmi? |
| o | gəlməyib | gəlibmi? |
| biz | gəlməmişik | gəlmişikmi? |
| siz | gəlməmisiniz | gəlmisinizmi? |
| onlar | gəlməyiblər | gəliblərmi? |
Конспект урока
Ещё не, уже, никогда
Чего до сих пор не было — тоже перфект. hələ + отрицание — «ещё не»: Hələ yatmamışam. artıq — «уже»: Artıq yatmışam; с отрицанием — «уже не»: Artıq ağrımır. hələ с утверждением — «всё ещё»: Başım hələ ağrıyır. heç + отрицание — «никогда не»: Heç Şəkidə olmamışam.
1-е и 2-е лицо: основа + -ma / -mə + -mış + окончание: gəlməmişəm, almamışıq; перед s буква ş выпадает: gəlməmisən; в речи 2-е лицо бывает и на -ıb: gəlməyibsən (засчитывается). 3-е лицо: -mayıb / -məyib — после ma / mə всегда вставная y: gəlməyib, oxumayıb; мн. ч. — gəlməyiblər. Все формы — в таблице выше.
Вопрос — интонацией или -mı слитно в самом конце: Gəlmisən? Gəlmisənmi? Gəlibmi? Ответ: Bəli, almışam. / Xeyr, hələ almamışam.
Так неправильно:
• ×O gəlməmiş → O gəlməyib
• ×gəlməmişsən → gəlməmisən
• ×Mən heç Şəkidə olmuşam → Mən heç Şəkidə olmamışam («никогда» требует отрицания)
• ×Gəlmisən mi? → Gəlmisənmi?