Урок 3. Danışa bilirəm: возможность -a bil-

Смогу сказать, что я могу и умею, чего не смог и что смогу, и вежливо попросить о помощи: gedə bilərəm, çata bilmədim, kömək edə bilərsinizmi?

Могу и умею: -a bil-

Чтобы сказать «могу» или «умею», к глаголу добавляют bilmək: Üzə bilirəm — «Я умею плавать», İndi danışa bilmirəm — «Сейчас я не могу говорить». По-русски — два разных слова, по-азербайджански — одна конструкция. Первый глагол: основа + -a / -ə, после гласной — -ya / -yə: ala, gələ, oxuya, işləyə. У get- и et- t перед гласной переходит в d: get → gedə, et → edə; у остальных t остаётся: çat → çata. Первый глагол не меняется никогда: время, лицо и «не» несёт bilmək. Все формы — в таблице выше. bilmək — во всех знакомых временах: bilirəm, bilmirəm, bildim, bilmədim, biləcəyəm, bilərəm. Вежливая просьба — с bilərsiniz и -mı: Kömək edə bilərsinizmi? — «Не могли бы вы помочь?» Так неправильно: • ×Mən bilirəm üzmək → Üzə bilirəm • ×Getə bilirəm → Gedə bilirəm • ×Oxua bilir → Oxuya bilir • ×Gəlmə bilirəm → Gələ bilmirəm («не» — в bilmək)

-a bil-: время в bilmək

Первый глагол не меняется — меняется только bilmək.

Время	«+»	«−»
настоящее	gələ bilirəm	gələ bilmirəm
прошедшее	gələ bildim	gələ bilmədim
будущее	gələ biləcəyəm	gələ bilməyəcəyəm
«наверное, могу»	gələ bilərəm	gələ bilmərəm

Конспект урока

Могу и умею: -a bil-

Чтобы сказать «могу» или «умею», к глаголу добавляют bilmək: Üzə bilirəm — «Я умею плавать», İndi danışa bilmirəm — «Сейчас я не могу говорить». По-русски — два разных слова, по-азербайджански — одна конструкция. Первый глагол: основа + -a / -ə, после гласной — -ya / -yə: ala, gələ, oxuya, işləyə. У get- и et- t перед гласной переходит в d: get → gedə, et → edə; у остальных t остаётся: çat → çata. Первый глагол не меняется никогда: время, лицо и «не» несёт bilmək. Все формы — в таблице выше. bilmək — во всех знакомых временах: bilirəm, bilmirəm, bildim, bilmədim, biləcəyəm, bilərəm. Вежливая просьба — с bilərsiniz и -mı: Kömək edə bilərsinizmi? — «Не могли бы вы помочь?» Так неправильно: • ×Mən bilirəm üzmək → Üzə bilirəm • ×Getə bilirəm → Gedə bilirəm • ×Oxua bilir → Oxuya bilir • ×Gəlmə bilirəm → Gələ bilmirəm («не» — в bilmək)